Trồng cây

Cách làm giá thể trồng rau thủy canh cho rau phát triển tốt

cac loai gia the trong rau thuy canh va cach tu lam gia the cho rau phat trien tot

Giá thể trồng rau thủy canh đóng vai trò giống như lớp đất trồng. Giá thể vừa là giá đỡ cho bộ rễ vừa tạo ra môi trường sống lý tưởng, giúp cây dễ dàng hấp thu chất dinh dưỡng để phát triển khỏe mạnh. Hãy cùng Zako tìm hiểu về các loại giá thể và cách tự làm giá thể trồng rau thủy canh như thế nào qua bài viết dưới đây nhé!

Giá thể trồng rau thủy canh là gì?

Giá thể trồng rau thủy canh là hỗn hợp của những vật liệu dùng để tạo môi trường cho cây rau phát triển, cũng như cố định cây trong canh tác thủy canh. Mặc dù trồng thủy canh không cần đất, nhưng điều này không có nghĩa là không có gì để hỗ trợ cây trồng trong quá trình sinh trưởng của chúng.

giá thể trồng rau thủy canh là gì

Bạn có thể sử dụng các loại giá thể khác nhau để giúp hỗ trợ bộ rễ của cây và duy trì tỷ lệ nước/oxy tốt nhất cho cây. Để tạo được hiệu quả cũng như năng suất tốt nhất thì người ta sẽ kết hợp các loại giá thể lại với nhau. Nhờ vật giá thể trồng thủy canh sẽ hội tụ được những yếu tố cần thiết nhất để phù hợp với giống cây trồng.

Xem thêm: Trồng rau thủy canh

Yêu cầu chất lượng giá thể trồng rau thủy canh

Giá thể trồng rau được cho là đảm bảo yêu cầu về chất lượng, hỗ trợ cho việc phát triển của cây khi đảm bảo các yếu tố:

  • Được làm từ hữu cơ, có thể phân hủy sinh học và thân thiện với môi trường.
  • Sạch sẽ, không có mầm bệnh hay tồn tại nguồn lây nhiễm nấm mốc.
  • Có khả năng giữ nước và thoáng khí tốt.
yêu cầu chất lượng giá thể trồng rau thủy canh
  • Có khả năng trao đổi cation trung bình để giữ chất dinh dưỡng.
  • Giúp bảo vệ cây trồng khỏi sự thay đổi độ pH của dung dịch thủy canh theo thời gian.
  • An toàn với môi trường sống khi có thể tự phân hủy hoặc tái sử dụng cho các vụ tiếp theo.

Các loại giá thể trồng rau thủy canh

Qua quá trình phát triển và kinh nghiệm sản xuất canh tác cây trồng trên môi trường thủy canh. Zako xin chia sẻ đến quí bạn đọc các loại giá thể trồng rau thủy canh dưới đây như xơ dừa, mút xốp, vỏ trấu, đá trân châu, mùn cưa, rêu than bùn, cát sỏi….

Xơ dừa

Xơ dừa được lấy từ vỏ quả dừa, sau đó đem nghiền nhỏ. Trong xơ dừa chứa thành phần chủ yếu là xenlulozơ chiếm tới 80%. Còn lại 20% là các hợp chất khác như tanin… Xơ dừa là một trong những giá thể trồng thủy canh hiệu quả nhất vì nó hoàn toàn hữu cơ, có tính trơ cao và giữ nước rất tốt. Bên cạnh đó, xơ dừa còn rất thân thiện với môi trường và có thể tái tạo.

xơ dừa

Trước khi sử dụng xơ dừa để làm giá thể trồng rau thủy canh thì người ta thường sẽ ngâm nước trước trong một khoảng thời gian. Việc này để hạn chế ảnh hưởng từ tanin đến cây trồng, giúp cây phát triển tốt và ổn định hơn.

Mút xốp

Mút xốp là loại giá thể trồng rau thủy canh được làm từ xốp, vật liệu chứa xenlulozo hoặc polyme xốp. Loại nguyên liệu nhẹ, dễ hấp thu nước tăng khả năng hấp thụ oxy cho cây trồng cộng với khả năng hạn chế hấp thụ nhiệt. Đảm bảo cho hạt giống nảy mầm ở tỉ lệ cao nhất và cho cây trưởng thành mà không bị hạn chế do giá thể.

mút xốp

Được làm từ nguyên liệu xốp, sản xuất đơn giản nên có giá thành khá rẻ so với giá thể xơ dừa. Vậy nên giá thể mút xốp cũng là lựa chọn tối ưu cho cây trồng thủy canh.

Vỏ trấu

Trấu là phụ phẩm của cây lúa và có thể tận dụng tốt loại vật liệu này để trồng rau thủy canh. Một lưu ý rất quan trọng là không nên sử dụng vỏ trấu tươi vì chúng chưa được khử trùng và có nguy cơ mang các vi sinh vật, sâu bệnh gây hại và các hạt cỏ dại. Tốt hơn nên sử dụng vỏ trấu đã được làm khô và sạch.

vỏ trấu

Vỏ trấu có khả năng thoát nước tốt. Một nhược điểm là vật liệu này rất dễ bị phân hủy sau một thời gian, vì vậy phải thay thế thường xuyên.

Đá trân châu

Đá trân châu còn được gọi là perlite, là một loại giá thể trồng rau thủy canh rất phổ biến từ nhiều năm trước.

Đá trân châu là một vật liệu tự nhiên dạng thủy tinh núi lửa, được tạo ra dưới nhiệt độ cao và nhanh chóng. Bên trong cấu trúc của loại đá này có vô số bong bóng li ti nổ ra như bỏng ngô. Vì vậy, nó rất nhẹ và xốp.

Đá trân châu

Perlite là một lựa chọn tốt cho hệ thống thủy canh kiểu bấc. Nhưng vì tính chất xốp và nhẹ nên hạn chế sử dụng cho các hệ thống có dòng nước nhanh và mạnh như hệ thống thủy canh ngập và rút nước. Nó có thể bị rửa trôi nhanh chóng dễ dàng.

Đá trân châu có khả năng giữ không khí rất tốt, độ pH trung tính, nhưng vì dễ chảy nên thường được trộn với các chất trồng khác như trùn quế, xơ dừa…

Mùn cưa

mùn cưa

Mùn cưa là phế phẩm trong quá trình sản xuất chế biến gỗ. Thành phần chủ yếu là xenlulozơ dễ phân huỷ. Mùn cưa có độ thông thoáng khí thấp nên khi dùng ta nên trộn với cát để phân phối độ ẩm tốt hơn. Tránh dùng mùn cưa từ các loại gỗ đã ngâm, gỗ tẩm thuốc bảo quản…

Rêu than bùn

Rêu than bùn khá quen thuộc với người trồng thủy canh, được tạo thành từ xác loài thực vật khác nhau do quá trình thuỷ phân yếm khí. Đây là vật liệu giữ ẩm tuyệt vời và rất bền vững, làm mềm đất hữu cơ khi dùng đơn lẻ, hoặc kết hợp với các vật liệu khác đều được.

rêu than bùn

Có thể trộn rêu than bùn với đá trân châu, vermiculite, hoặc các hạt xốp để tăng thêm khả năng thông khí và điều chỉnh pH của loại giá thể này.

Nhược điểm lớn nhất của rêu than bùn là khó tái tạo và không thân thiện với môi trường.

Cát sỏi

cát sỏi

Cát sỏi là loại giá thể trơ điển hình, dễ kiếm và rẻ tiền. Dùng cát có độ lớn của hạt từ 0,1 – 0,2 mm. Sỏi có độ lớn từ 1 – 5 cm. Cần rửa sạch, khử trùng, sấy hay phơi khô trước khi dùng làm giá thể trồng rau thủy canh để tránh nhiễm bệnh cho cây.

Cách làm giá thể trồng rau thủy canh

Giá thể đóng vai trò quan trọng và không còn xa lạ với việc trồng trọt, đặc biệt đối với phương pháp trồng rau thủy canh. Cách làm giá thể trồng rau thủy canh có thể là hỗn hợp từ mùn dừa, cám dừa, xỉ than hoặc đất sạch, trấu hun, xơ dừa. Những hỗn hợp giá thể này mang vai trò như đất trồng đối với sự phát triển, sinh trưởng của rau.

Cách làm hỗn hợp giá thể mùn dừa, cám dừa, xỉ than

Hỗn hợp giá thể mùn dừa, cám dừa, xỉ than có 2 cách trộn như sau:

  • Cách 1: mùn dừa, cám dừa, xỉ than đem ngâm trong dung dịch NaOH 0,1% trong khoảng thời gian là 5 tiếng. Sau đó, xả sạch lại với nước, tiếp tục ngâm hỗn hợp trên với nước vôi sống 5% trong 24h. Hết thời gian ngâm, mang hỗn hợp ra xả sạch lại với nước sạch nhiều lần. Cuối cùng, mang đi phơi hoặc sấy thật khô để sử dụng dần rất tốt.
cách làm hỗn hợp giá thể mùn dừa, cám dừa, xỉ than
  • Cách 2: đập vụn xỉ than đá (lưu ý là đừng đập quá vụn). Sau khi đập thì dùng rây lọc bỏ phần mịn, vụn đi, giữ phần trên ray để sử dụng. Cách làm giá thể trồng rau thế này có thể sử dụng một mình xỉ than. Hoặc rửa sạch, phơi khô, trộn cùng với cám dừa hoặc tro trấu theo tỷ lệ 1:1, đều sẽ rất tốt cho rau.

Cách làm hỗn hợp giá thể đất sạch, trấu hun, xơ dừa

Trước tiên, ta cắt nhỏ xơ dừa ra, sau đó phơi hoặc sấy thật khô để hạn chế vi khuẩn. Sử dụng trấu hun ở mức độ vừa phải và lưu ý không sử dụng trấu hun bị cháy vì rất dễ làm tăng hàm lượng kali.

Đối với đất sạch thì cũng không cần phải xử lý nhiều vì bản thân chúng đã được xử lý mầm bệnh, nấm, vi khuẩn…

cách làm hỗn hợp giá thể đất sạch, trấu hun, xơ dừa

Tiến hành trộn các giá thể với tỷ lệ như sau:

  • Trộn giá thể đất sạch, trấu hun, xơ dừa theo tỷ lệ 1:1:1
  • Hoặc bạn có thể trộn giá thể xơ dừa, trấu hun tỷ lệ 1:1
  • Hoặc giá thể đất sạch và xơ dừa theo trộn theo tỷ lệ 1:
  • Hoặc trấu hun và giá thể đất sạch cũng có tỷ lệ là 1:1

Các tỷ lệ trộn giá thể nêu trên rất thích hợp với các loại rau ăn lá như cần tây, xà lách, các loại rau họ cải… Hỗn hợp giúp cây tăng khả năng phát triển, sinh trưởng tốt, thân dài và cứng cáp. Đặc biệt hơn là năng suất cao hơn, rau xanh tươi và đảm bảo các vi chất dinh dưỡng vốn có.

Một số lưu ý khi làm giá thể trồng rau thủy canh

Để đạt được hiệu quả tối đa trong cách làm giá thể trồng rau thủy canh, bạn cần lưu ý một số điểm như:

  • Giá thể ảnh hưởng trực tiếp đến cây trồng. Chính vì vậy mà khi xử lý cần phải hết sức chú ý loại bỏ hoàn toàn các loại vi khuẩn, nấm gây bệnh hay các loại vi sinh vật gây ảnh hưởng đến chất lượng của cây.
một số lưu ý khi làm giá thể trồng rau thủy canh
  • Mỗi giống rau phát triển tốt tương ứng với một loại giá thể nhất định. Không nên tùy ý sử dụng các loại giá thể không thích hợp, vừa tốn kém về chi phí, thời gian mà các giống cây, giống rau của bạn lại kém phát triển, thậm chí có thể bị chết đi.

Mua giá thể trồng rau thủy canh ở đâu?

mua giá thể trồng rau thủy canh ở đâu

Nếu không có điều kiện tự làm giá thể trồng rau thủy canh tại nhà. Bạn có thể tham khảo mua chúng tại các cửa hàng, công ty nông nghiệp hay công ty chuyên về làm thủy canh uy tín để sở hữu được sản phẩm chất lượng tốt nhất nhé!

Hy vọng với những chia sẻ trên đây của Zako bạn đã có thêm nhiều thông tin về một số loại giá thể trồng rau phổ biến hiện nay và cách tự làm giá thể tại nhà. Chúc bạn thành công và nhanh chóng thu hoạch những loại rau tốt nhất cho gia đình mình nhé!

Trả lời